• Yönetim

Giresun Eski Yerleşimcileri Mosinekler Hakkında

Yazar: Giresun Araştırmaları • 21 Kas 2026 • 7 kez okundu
Giresun Eski Yerleşimcileri Mosinekler Hakkında
Mosinekler (Antik Yunanca: Mossynoikoi ), antik çağda Doğu Karadeniz kıyı şeridi ile iç kesimlerdeki dağlık bölgelerde, özellikle günümüz Giresun(Kerasous) ve batısındaki ormanlık alanlarda yaşamış en eski yerli topluluklardan biridir. Antik kaynaklarda Tibarenler ve Halipler ile komşu olarak anılan bu topluluk, kendilerine özgü mimari yapıları ve toplumsal düzenleriyle dikkat çekmiştir.

Mosinekler (Antik Yunanca: Mossynoikoi), antik çağda Doğu Karadeniz kıyı şeridi ile iç kesimlerdeki dağlık bölgelerde, özellikle günümüz Giresun (Kerasous) ve batısındaki ormanlık alanlarda yaşamış en eski yerli topluluklardan biridir. Antik kaynaklarda Tibarenler ve Halipler ile komşu olarak anılan bu topluluk, kendilerine özgü mimari yapıları ve toplumsal düzenleriyle dikkat çekmiştir.

İsmin Kökeni: "Ahşap Kulelerde Yaşayanlar"

Mosinek adı, Antik Yunancada "ahşap kule" veya "ahşap ev" anlamına gelen mossyn kelimesinden türemiştir. Antik coğrafyacı Strabon ve tarihçi Ksenofon, bu topluluğun yüksek ve korunaklı ahşap kuleler inşa ederek bu yapılarda ikamet ettiklerini ve bu nedenle komşu halklar tarafından Mossynoikoi (Ahşap Kuleliler) olarak adlandırıldıklarını aktarır.

Antik Kaynaklarda Mosinekler

  • Ksenofon (Anabasis / On Binlerin Dönüşü): MÖ 400 yılında ordusuyla Karadeniz kıyısından batıya ilerleyen Ksenofon, Kerasous (Giresun) topraklarından ayrıldıktan sonra Mosineklerin ülkesine girdiğini yazar. Ksenofon’a göre Mosinekler kendi aralarında iki farklı kabileye ayrılmış, sarp tepelerdeki ahşap kalelerinde yaşayan bağımsız ve savaşçı bir halktır.
  • Herodot (Tarih): MÖ 5. yüzyılda yaşayan Herodot, Pers İmparatorluğu'nun 19. Satraplığı (vergi bölgesi) içerisinde Tibarenler, Makronlar ve Marlar ile birlikte Mosineklerin de yer aldığını belirtir.
  • Rodoslu Apollonios (Argonautika): Argonautların Karadeniz seferini anlatan destanda, Giresun Adası (Aretias) geçildikten sonra anakarada ahşap kuleler üzerinde yaşayan Mosineklerin topraklarına ulaşıldığı tasvir edilir.

Temel Özellikleri, Yaşam Tarzı ve Kültürleri

  • Yerleşim ve Mimari: Sarp vadiler ve ormanlık tepeler üzerine kurulu, dış tehditlere karşı savunması kolay yüksek ahşap kulelerde yaşamışlardır.
  • Savaşçı Yapı ve Donanım: Ksenofon’un aktardığına göre ağaç gövdelerinden oyulmuş tek parça kanolar (monoksil tekneler) kullanır, beyaz öküz derisinden yapılmış sarmaşık yaprağı biçimli kalkanlar ve uzun mızraklar taşırlardı.
  • Beslenme ve Ekonomi: Bölgenin iklimine uygun olarak kestane (özellikle haşlanmış ve ekmek haline getirilmiş kestane unu), tahıl ürünleri, fındık ve deniz ürünleriyle beslenmiş; yunus yağını hem gıda hem de aydınlanma amacıyla kullanmışlardır.
  • Toplumsal Düzen: Antik Yunan yazarları, Mosineklerin toplumsal geleneklerinin Akdeniz dünyasından tamamen farklı olduğunu, yöneticilerini kalabalık halk meclislerinde seçtiklerini ve kral saydıkları liderlerini en yüksek ahşap kulede barındırdıklarını kaydeder.

Giresun Tarihindeki Yeri

Giresun’un antik dönem etnik ve kültürel haritasını oluşturan Mosinekler, Tibarenler ve Halipler; bölgenin Miletos kolonizasyonu ve Roma-Bizans dönemleri öncesindeki yerli dokusunu temsil eder. Özellikle Giresun’un batı ilçeleri ile yüksek yayla ve orman köylerindeki geleneksel ahşap serender ve kule mimarisinin tarihsel köklerinin bu kadim kültür mirasıyla ilişkili olduğu değerlendirilmektedir.